Antykoncepja hormonalna a ból głowy

Poziom estrogenu jest kluczowym czynnikiem w występowaniu bólu głowy u kobiet. Badania naukowe dowodzą, że częstość napadów bólu rośnie w okresie menopauzy, spadki estrogenu w trakcie menstruacji wywołują atak migreny, a zwiększony poziom estrogenu w drugim i trzecim trymestrze ciąży łagodzi przebieg migren.

Również stosowanie antykoncepcji hormonalnej, poprzez ingerencje w naturalną gospodarkę hormonalną organizmu, znacząco wpływa na wystąpienie i intensywność odczuwanego bólu głowy.

Migrenowy ból głowy może wystąpić po raz pierwszy w życiu w związku ze stosowaną antykoncepcją hormonalną – niezależnie od drogi podania. Efekt działania tak stosowanej antykoncepcji może być różny: migrena może się nasilić, złagodnieć bądź pozostać na tym samym poziomie. Większość danych związanych z poruszanym tematem pochodzi ze starszych badań naukowych, dotyczących stosowania wyższych dawek estrogenów w preparatach antykoncepcyjnych. Niskie dawki estrogenów, stosowane w nowych pigułkach antykoncepcyjnych, zwykle nie wywierają żadnego działania na pogorszenie przebiegu migreny. Jednakże pacjentki niejednokrotnie skarżą się na wystąpienie po raz pierwszy lub nasilenie istniejącego bólu po zastosowaniu antykoncepcji hormonalnej. Szczególnie podczas pierwszych miesięcy stosowania antykoncepcji.

Znamienne jest wystąpienie bólu podczas tygodniowej przerwy w stosowaniu antykoncepcji, podczas której następuje krwawienie miesięczne. Tego typu ataki to zwykle migrena bez aury, związane ze spadkiem poziomu ethinyloestradiolu. 

Warto również zaznaczyć, że stosowanie hormonalnej antykoncepcji u kobiet cierpiących od lat na migrenę może wyraźnie zwiększyć ryzyko wystąpienia udaru. Stosowanie tego rodzaju antykoncepcji u chorych z długotrwałym wywiadem migrenowym jest więc niezwykle ryzykowne. Ryzyko nie jest jednak zbyt wysokie u kobiet w młodym wieku, bez innych czynników ryzyka, takich jak np. palenie tytoniu.

Leczenie objawowe jest takie samo jak w innych rodzajach migreny i obejmuje: niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen), alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina) i tryptany. Kobiety z migreną przewlekłą i często występującą w związku z menstruacją (co jest rzadką postacią migreny u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną) mają wskazania do zaprzestania stosowania antykoncepcji hormonalnej, gdyż leki powszechnie wykorzystywane w leczeniu migreny przewlekłej nie mają tu zastosowania. Jedynym skutecznym sposobem walki z bólem jest zmiana metody antykoncepcyjnej.