Ból głowy a ciśnienie tętnicze

Ból głowy często uważany jest za objaw nadciśnienia tętniczego, szczególnie u pacjentów, którzy nie wiedzą o chorobie, lub w przypadku nieprawidłowo kontrolowanego ciśnienia tętniczym. Bóle głowy mogą być jednak także konsekwencją zbyt niskiego ciśnienia tętniczego (niedociśnienia), które czasami bywa spowodowane źle dobranymi dawkami leków obniżających ciśnienie lub innymi przyczynami. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat związków bólu głowy a nadciśnieniem tętniczym, przeczytaj nasz artykuł.

Co to jest nadciśnienie tętnicze?

Nadciśnienie tętnicze jest jednym z najczęstszych schorzeń układu sercowo-naczyniowego, polegającym na utrzymywaniu się podwyższonego ciśnienia tętniczego powyżej wartości prawidłowych określanych jako 140/90 mmHg w spoczynku. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy ze swojego schorzenia, dopóki nie dojdzie do (przypadkowego lub celowego) pomiaru ciśnienia tętniczego.

Związek bólu głowy z nadciśnieniem tętniczym

U wielu osób zgłaszających się do lekarza z dolegliwościami bólowymi głowy, stwierdza się podwyższone ciśnienie tętnicze. Przez wiele lat uważano, że nadciśnienie tętnicze powoduje bóle głowy. Pierwszy raz problem ten opisano na początku ubiegłego wieku. W badaniach obserwowano, że u osób cierpiących na bóle głowy, u których rozpoznano nadciśnienie tętnicze, po włączeniu leków obniżających ciśnienie, spadała częstość występowania bólu głowy. Aktualnie jednak istnieją wątpliwości czy faktycznie u osób z nadciśnieniem tętniczym, wyłączając okresy tzw. przełomu nadciśnieniowego, rzeczywiście częstość napadów bólu głowy jest większa niż u osób z prawidłowym ciśnieniem tętniczym.

Przełom nadciśnieniowy a ból głowy

Podwyższone ciśnienie tętnicze jest przyczyną bólu głowy w przełomie nadciśnieniowym, czyli ciężkiej postaci nadciśnienia tętniczego. Przełom nadciśnieniowy to sytuacja, w której dochodzi do wzrostu ciśnienia tętniczego powyżej 200/110 mmHg. Najczęściej występuje u pacjentów z nieleczonym lub nieprawidłowo leczonym nadciśnieniem tętniczym. W przełomie nadciśnieniowym wysokie ciśnienia tętnicze może utrzymywać się przez dłuższy czas  i słabo reagować na stosowane leki obniżające ciśnienie krwi. Zazwyczaj konieczna jest hospitalizacja, stosowanie leków w postaci dożylnej i monitorowanie ciśnienia tętniczego.

Jak wyglądają bóle głowy u osób z nadciśnieniem tętniczym?

Bóle głowy lokalizują się głównie w okolicy potylicy czyli tylnej części głowy lub karku, ale mogą też być rozlane. Mają charakter napadowy. Zwykle już w godzinach porannych, osoby z nadciśnieniem skarżą się na bóle głowy, które utrzymują się w ciągu dnia o mniejszym lub większym nasileniu.

Ból głowy w sytuacjach zagrażających życiu związanych z nadciśnieniem

Nadciśnienie jest schorzeniem, które usposabia do występowania powikłań w układzie naczyniowym mózgu. Może zatem dojść do pęknięcia naczynia w mózgu i wystąpienia krwotoku śródmózgowego. Objawem jest ostry ból głowy, któremu towarzyszą zazwyczaj objawy neurologiczne, takie jak osłabienia siły mięśniowej lub czucia po jednej stronie ciała lub niedowład połowiczy. U niektórych osób może dojść do utraty świadomości. Krwotok mózgowy wymaga szybkiej interwencji lekarskiej, gdyż u prawie jednej dziesiątej pacjentów może skończyć się zgonem.

Ból głowy w nadciśnieniu wywołanym guzem chromochłonnym nadnercza

Guz chromochłonny nadnercza jest nowotworem nadnercza czynnym hormonalnie, tzn. może produkować i uwalniać do krwi hormony stresu, takie jak adrenalina czy noradrenalina. Niekontrolowany wyrzut tych hormonów może skutkować nagłym wzrostem ciśnienia tętniczego. Bóle głowy w przypadku guza chromochłonnego nadnerczy pojawiają się nagle i trwają od kilku minut do jednej godziny. Pojawiają się dodatkowo dolegliwości w postaci kołatania serca, obfitego pocenia się oraz bladości. Bóle głowy nierzadko wywoływane są przez wysiłek, stres lub ruchy ciała w postaci schylania się lub obracania. Guz chormochłonny może być przyczyną nagłych skoków ciśnienia i bolu głowy szczególnie u osób młodszych.

Ból głowy a niedociśnienie

W przeciwieństwie do nadciśnienia tętniczego, którego rozpoznanie jest jasno określone, pojęcie niskiego ciśnienia tętniczego jest rozpatrywane indywidualnie. Teoretycznie jako niedociśnienie uważamy sytuację, w których skurczowe ciśnienie tętnicze spada poniżej wartości 100 mmHg. U niektórych osób jednak już ciśnienie skurczowe 110 mmHg może wywołać występowanie dolegliwości, a inni są przystosowani do jeszcze niższych wartości ciśnienia bez występowania objawów. Do objawów niskiego ciśnienia możemy zaliczyć ból głowy, osłabienie, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji, a w skrajnych przypadkach nawet utratę świadomości. Niskie ciśnienie tętnicze może spowodować zmniejszenie ukrwienia mózgu, a to z kolei jest często przyczyną bólu głowy. Bóle głowy mogą mieć charakter tępy, rozlany na całą głowę. Częstą towarzyszą mu zawroty głowy, szumy w uszach lub zmęczenie.

Leczenie bólu głowy uzależnione jest od przyczyny niskiego ciśnienia, czyli obejmuje korekcję dawek leków na nadciśnienie, odpowiednie nawodnienie pacjenta, unikanie nadmiaru kofeiny, leczenie chorób nerek, cukrzycy, oraz wstrząsu.