Ból głowy w ciąży

Ból głowy występujący w okresie ciąży w 90 proc. przypadków jest łagodny i niegroźny. Częstość występowania bólu głowy typu napięciowego nie ulega zmianie w okresie ciąży. Bóle migrenowe występują natomiast rzadziej. Zastosowane leczenie musi być bardzo ograniczone ze względu na niebezpieczeństwo stosowania niektórych leków w trakcie ciąży.

Wtórne bóle głowy, często zagrażające życiu, leczy się według stałych schematów postępowania.
Atak migreny pojawiający się po raz pierwszy w trakcie ciąży występuje u 1 do 10 proc. kobiet, zwykle w pierwszym trymestrze. Natomiast u kobiet cierpiących na migrenę już na wiele lat przed ciążą w 60 proc. przypadków obserwuje się wzrost częstości napadów, w 20 proc. spadek, a kolejne 20 proc. kobiet ciężarnych nie stwierdza zmiany częstotliwości bólu. W drugim i trzecim trymestrze obserwowany jest zwykle wzrost liczby ataków migreny w ciąży.

W niektórych badaniach, w których obserwowano kobiety ciężarne cierpiące na wieloletnie migreny, napady bólu migrenowego zmniejszyły się u ok. 85 proc., zwłaszcza u kobiet z tzw. migreną miesiączkową (czyli migreną zależną od faz cyklu menstruacyjnego). U pacjentek z migreną niezależną od krwawień miesięcznych obserwowano natomiast poprawę w 60 proc. i pogorszenie w 15 proc. przypadków. U kobiet cierpiących na ból głowy podczas pierwszej ciąży istnieje niestety duże ryzyko nawrotu bólu głowy w kolejnej ciąży. Szacuje się, że wystąpienie bólu w pierwszej ciąży zwiększa o 50% możliwość wystąpienia bólu w kolejnej ciąży. Warto wspomnieć, że migreny pojawiające się w okresie ciąży nie zwiększają ryzyka wystąpienia poronienia, wad rozwojowych czy przedwczesnego porodu.

Leczenie bólu głowy w ciąży

Postępowanie lecznicze musi być zmodyfikowane ze względu na ograniczone zastosowanie niektórych leków w trakcie ciąży. Pacjentki zawsze uważnie powinny czytać ulotki przyjmowanych leków, zwłaszcza zakupionych bez recepty. Istotna jest znajomość grup leków stanowiących zagrożenie dla dobrostanu płodu. Często stosowany doraźnie kwas acetylosalicylowy (Aspiryna), stosowany w pierwszym i drugim trymestrze, należy do klasy C leków (brak odpowiednich badań na ludziach, potwierdzone badania na zwierzętach), a w trzecim trymestrze już do klasy D (istnieją dowody naukowe na niekorzystne działanie leku w czasie ciąży). Składnik wielu leków przeciwbólowych – kodeina – stosowany w pierwszym trymestrze może powodować rozszczep wargi i podniebienia czy dysplazję stawu biodrowego (klasa C).

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen czy naproksen, zaliczamy do klasy B. Ostrożnie należy je stosować w trzecim trymestrze ze względu na ryzyko wystąpienia małowodzia, nadciśnienia płucnego czy przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu. Stosowane często w napadach migreny tryptany należą do grupy C, zaleca się jednak unikanie ich przyjmowania w czasie ciąży. Bezwzględnie przeciwwskazane jest leczenie bólu ergotaminą i dihydroergotaminą (klasa X) ze względu na udowodnione działanie teratogenne (czyli toksyczne dla płodu).

Odrębne zagadnienie stanowi leczenie bólu głowy w czasie karmienia piersią. Postępowanie jest podobne jak w trakcie ciąży. Bezwzględnie przeciwwskazane są leki klasy X.

Pamiętać należy, że leczenie migreny u kobiet ciężarnych wymaga zawsze konsultacji z lekarzem prowadzącym ciążę, a skuteczne w walce z bólem okazać się mogą metody całkowicie bezpieczne, takie jak masaże relaksacyjne, duża ilość snu oraz racjonalne odżywianie.