Ból głowy w innych chorobach

Ból głowy może być objawem towarzyszącym i występować wtórnie do różnych chorób, zarówno występujących lokalnie (jak choroby laryngologiczne i okulistyczne) jak i ogólnoustrojowo (nadciśnienie tętnicze, choroby reumatyczne itp.).

Bóle głowy w chorobach oczu

Bóle głowy często są konsekwencją ostrych jak i przewlekłych chorób oczu. Do najbardziej poważnych należy jaskra, która jest konsekwencją wzrostu ciśnienia panującego wewnątrz oka.

Ból głowy w przypadku ostrego napadu jaskry ma charakter świdrujący, obejmujący oczodół, oko a także czasami połowę głowy. Objawami towarzyszącymi są zazwyczaj zaburzenia widzenia (pacjent widzi tęczowe koła), światłowstręt, łzawienie, przekrwienie naczyń spojówki, rozszerzenie źrenicy oraz, co istotne, szybko postępujące upośledzenie widzenia. Mogą też pojawić się objawy ogólne w postaci zwolnienia akcji serca i pocenia się. Jaskra przewlekła powoduje niezbyt silne bóle głowy i oka, pojawiające się szczególnie w godzinach porannych.

Bóle głowy występują często w przypadku różnych wad wzroku (przede wszystkim astygmatyzm i nadwzroczność), niezależnie od wieku. Są to regularnie występujące bóle głowy, szczególnie w okolicy oczodołu, skroni, z towarzyszącym uczuciem ciężkości w głowie, zmęczeniem oraz pieczeniem oczu.

W przypadku zapalenia tęczówki i ciałka rzęskowego, charakterystycznym objawem jest ból okolicy oka, czoła lub skroni. U większości pacjentów występują dolegliwości ze strony oka jak łzawienie, zaburzenia ostrości wzroku, zmiana koloru tęczówki (na zielonkawy lub brunatny), a źrenica zmienia kształt. Nasilenie objawów uzależnione jest od postaci zapalenia, czy jest ono ostre czy przewlekłe. W zapaleniu ostrym objawy są silniej wyrażone.

Ból głowy w chorobach uszu i zatok

Ból głowy może występować zarówno w ostrym jak i przewlekłym zapaleniu zatok. W ostrym zapaleniu zatok ból głowy najczęściej pojawia się nagle, może mieć charakter ucisku lub jest kłujący lub świdrujący. Lokalizuje się w okolicy czoła, szczęki, górnych zębów lub okolicy nasady nosa. Powszechne są dodatkowo objawy stanu zapalnego takie jak gorączka oraz katar. Niektórzy pacjenci skarżą się także na uczucie nabrzmienia twarzy oraz zaburzenia węchu. Ból głowy może nasilać się wraz z poruszaniem głową, szczególnie podczas schylania się. Bóle głowy w przypadku przewlekłego zapalenia zatok zwykle pojawiają się rano, a ustępują popołudniu.

W przypadku ostrego zapalenia ucha, jak i zapalenia wyrostka sutkowatego, bóle lokalizują się przede wszystkim w okolicy ucha, ale ból głowy może obejmować całą połowę głowy. Ból zazwyczaj ma charakter pulsujący, pojawia się nagle.

U pacjentów z półpaścem usznym, bóle głowy obejmują skroń, ucho oraz połowę głowy. Zazwyczaj jednak nie ma problemów z rozpoznaniem tej choroby, gdyż jej objawem jest wysypka lokalizująca się w tej okolicy.

Ból głowy w malformacjach naczyniowych

Mózgowe malformacje naczyniowe to nieprawidłowe połączenia pomiędzy tętnicami i żyłami mózgu. Najczęstszymi dolegliwościami, związanymi z występowaniem malformacji naczyniowych są bóle głowy oraz napady padaczkowe.

Charakter bólu głowy w przypadku malformacji może być różny, może także zmieniać się w czasie, ale bywa zazwyczaj pulsujący. Umiejscowienie bólu głowy zależy od tego, w jakiej części mózgu zlokalizowana jest malformacja. Mogą pojawić się objawy towarzyszące takie jak zaburzenia widzenia, słuchu. Niektóre dzieci mogą mieć kłopoty z nauką i skupieniem uwagi.

Bóle głowy w zapaleniu tętnicy skroniowej

Ból głowy może być początkowo jedynym objawem zapalenia tętnicy skroniowej. Ból jest najbardziej nasilony w okolicy czoła oraz skroni, może występować po jednej stronie głowy, ale częściej występuje obustronnie. Okolica skroni jest wrażliwa na dotyk. Bóle głowy mogą lokalizować się także w innych obszarach głowy. Mają przeważnie charakter ciągły.

Bóle głowy w guzach śródczaszkowych

Bóle głowy rzadko są konsekwencją guza śródczaszkowego, z racji rzadkiego występowania tych schorzeń. Charakter bólu głowy u pacjentów z guzem mózgu jest zwykle tępy, kłujący lub pulsujący, może też być odczuwany jako ucisk w głowie z promieniowaniem do różnych części głowy. Charakterystyczne jest zwiększenie występowania napadów bólu wraz z upływem czasu i nasilenie ich ciężkości. Ból głowy może zwiększać się w przypadku zmiany wysokości np. w czasie lotu samolotem, ale także przy zmianie pozycji ciała, kaszlu lub kichaniu. Bóle głowy przeważnie nie reagują na zwykłe środki przeciwbólowe, podobnie jak leki stosowane np. w migrenie. Dodatkowo często występują objawy neurologiczne jak napady padaczkowe, zaburzenia wzroku, słuchu, zaburzenia czucia na skórze oraz osłabienie siły mięśniowej.

Bóle głowy w udarach mózgu

Bóle głowy mogą różnić się w zależności od rodzaju udaru i co ważne, zazwyczaj są objawem towarzyszącym innym symptomom udaru jak zaburzenia neurologiczne.

W przypadku udaru niedokrwiennego ból głowy występuje u około jednej trzeciej pacjentów, może pojawiać się jedno- lub obustronnie. Napad może przypominać migrenę. Ból może być tępy lub kłujący, a jego lokalizacja zależy od umiejscowienia udaru.

W przypadku udaru krwotocznego początek dolegliwości jest zwykle nagły. Ból głowy jest bardzo silny, przeszywający, bardzo dotkliwy dla pacjenta. Często towarzyszy mu następowa utrata przytomności oraz objawy neurologiczne.

Ból głowy a przemijające niedokrwienie mózgu

Ból głowy w przemijającym napadzie niedokrwiennym przypomina dolegliwości występujące w migrenie. Ból może być jednostronny, kłujący lub pulsujący, zazwyczaj w okolicy skroni i czoła, ale zazwyczaj nie towarzyszą mu inne objawy charakterystyczne dla migreny, przede wszystkim takie jak aura (czyli zespół objawów poprzedzających ból głowy takich jak wystąpienie mroczka przed oczami, ubytków pola widzenia), ale także nudności, światłowstręt oraz wrażliwość na dźwięki.

Ból głowy a ciśnienie tętnicze

Bóle głowy dotyczą często pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Lokalizują się głównie w okolicy potylicy, czyli tylnej części głowy lub karku, ale mogą też być rozlane. Mają charakter napadowy. Pojawiają się zwykle w godzinach porannych. Trudno powiedzieć jednak, czy dolegliwości te spowodowane są faktycznie nadciśnieniem tętniczym.

Tak naprawdę ból głowy prawdziwie związany z nadciśnieniem tętniczym występuje w trakcie sytuacji bardzo wysokiego ciśnienia tętniczego, zwanego przełomem nadciśnieniowym. Może być podobny jak w przypadku przemijającego niedokrwienia mózgu.

U pacjentów z guzem chromochłonnym nadnercza, który powoduje występowanie nagłych, bardzo silnych wzrostów ciśnienia tętniczego mogą pojawiać się bóle głowy z tym związane. Pojawiają się dodatkowo dolegliwości w postaci kołatania serca, obfitego pocenia się oraz bladości. Bóle głowy nierzadko wywoływane są przez wysiłek, stres lub ruchy ciała w postaci schylania się lub obracania.

Z bólem głowy mamy także do czynienia w przypadku pacjentów z niskim ciśnieniem tętniczym, zazwyczaj w konsekwencji źle dobranego leczenia obniżającego ciśnienie. Bóle głowy mogą mieć charakter tępy, rozlany na całą głowę. Częstą towarzyszą mu zawroty głowy, szumy w uszach lub zmęczenie.