Czynniki prowokujące migrenę

Migrena jest chorobą powszechną i według statystyk chorować na nią może blisko 20% populacji. Problem ten wprawdzie dotyka w znacznej mierze kobiet, jednak szacuje się, że nawet co dziesiąty mężczyzna może cierpieć na migrenę. Migrena jest chorobą wyjątkowo dotkliwą ze względu na mnogość przykrych i dokuczliwych, a niekiedy nawet groźnych objawów występujących w jej przebiegu. Występowanie objawów bólowych występuje właściwie we wszystkich postaciach migreny.

Czym jest migrena?

Wyróżnia się generalnie dwa typy migreny – migrenę z aurą (klasyczną) oraz migrenę bez aury (pospolitą). Druga z nich jest postacią znacznie częściej spotykaną i występuje u blisko 80% chorych. Istotą migreny z aurą jest obecność poprzedzających napad migreny zwiastunów określanych mianem aury. Do zwiastunów napadu migrenowego należą szczególnie objawy oczne – zniekształcenia obrazu, ograniczenie pola widzenia, mroczki, świetliste refleksy i miraże. Towarzyszą im często nudności i wymioty, a także zawroty głowy. Na migrenę bez aury składają się przede wszystkim silne pulsujące bóle głowy zlokalizowane przede wszystkim w okolicach skroni oraz nudności i zawroty głowy.

Przyczyny migreny nie zostały dokładnie poznane. Bóle migrenowe wywołuje zapewne nadmierne wydzielanie serotoniny, substancji odpowiedzialnej za napięcie naczyń krwionośnych. Zbyt duże jej stężenie powoduje gwałtowny skurcz naczyń. Z kolei mechanizm regulacyjny balansujący zawartość tej substancji doprowadza do ich rozkurczu, co daje właśnie objaw intensywnego bólu. Nie jest jednak jasne, co powoduje taką nadprodukcję. Jest natomiast pewne, że napady migreny są uzależnione od kilku zasadniczych czynników, tzw. wywoływaczy migreny.

Sen

Nieprawidłowości w rytmie snu należą do podstawowych czynników wywołujących napady migrenowe. Migrenę może powodować zarówno zbyt krótki, jak i za długi sen. Podobnie jest w przypadku dysproporcji w długości snu między tygodniem pracy a okresem weekendowym lub urlopowym. W takim wypadku napady bólowe pojawiają się właśnie po lub w trakcie dłuższego odpoczynku. Zasada ta obowiązuje również przy zaburzeniach rytmu snu w okresie podróży czy zmiany strefy czasowej. Stopień nasilenia dolegliwości może nawet doprowadzić do przerwania spoczynku.

Stres

Podobny mechanizm występowania migreny obserwuje się również w przypadku stresu. Zmiany nastroju, pojawienie się szczególnie nerwowych okoliczności, ale również odprężenie lub nagłe ich ustąpienie może spowodować wystąpienie napadu migrenowego. Zaleca się więc eliminację lub ograniczenie amplitud emocjonalnych w postaci „huśtawek nastrojowych” oraz generalnie uporządkowanie życia osobistego i służbowego.

Dieta

Oczywiście istotny wpływ na nasilenie objawów migrenowych mają przyzwyczajenia żywieniowe.
Dosyć ciekawym zjawiskiem jest obserwowanie indukcji określonych pokarmów z występowaniem migreny. Najistotniejszym czynnikiem wywołującym są jednak wszelkie drastyczne zmiany trybu odżywiania – szczególnie stosowane rygory dietetyczne lub głębokie przewartościowanie spożywanych składników pokarmowych. Migrenę może również powodować odstawienie używek jak np. kofeina, chociaż równie prawdopodobne jest doznanie bólu migrenowego wskutek nadmiernego jej spożycia. W obserwowaniu wpływu konkretnych pokarmów na ataki migreny nie ma jednak zupełnie pewnych czynników – chory powinien samodzielnie skojarzyć z pojawieniem się bólów migrenowych określony typ spożywanego pokarmu.

Hormony

Przewaga zachorowań na migrenę u kobiet jest uwarunkowana właśnie występowaniem żeńskich hormonów płciowych. Napady choroby w kilku procentach przypadków powodowane są rozstrojami cyklu miesiączkowego. Dowodzi tego nasilenie objawów w trakcie przyjmowania antykoncepcji hormonalnej, ale także spadek częstości występowania w czasie ciąży, jak i po menopauzie.

Czynniki pogodowe

Wahania pogody, zwłaszcza spadek ciśnienia lub zmiana klimatu są kojarzone z występowaniem napadów migreny przez ponad połowę chorych. Dolegliwości są silniejsze u meteopatów.

Inne bodźce

Gwałtowne błyski, światła, dźwięki, niekiedy określone zapachy mogą powodować pojawienie się dolegliwości migrenowych. W związku z tym chorzy na migrenę powinni unikać masowych imprez, dyskotek, a także pomieszczeń intensywnie klimatyzowanych.

Inne czynniki

Na występowanie migreny mogą mieć wpływ także przyjmowane leki – zwłaszcza obniżające ciśnienie, przeciwzapalne, a także azotany. Nie bez powodu dla migreny jest również stan zdrowia – obecność stanów zapalnych, niedożywienie czy nadciśnienie. Ważnym czynnikiem jest również obciążenie genetyczne – występowanie migreny w rodzinie wyraźnie zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania.