Jak stosować profilaktykę migreny

Migrena to jedna z najczęstszych chorób układu nerwowego. Należy do przewlekłych i nawracających bólów głowy o niewyjaśnionej dotąd przyczynie. Leczenie profilaktyczne nie jest zalecane u kobiet ciężarnych lub planujących ciążę. Zasadą leczenia jest unikanie łączenia leków. Jednak jeżeli stosowanie jednego leku nie przynosi pożądanego efektu dopuszczalne jest łączenie większej ilości specyfików.

Przyczyny migreny - jak zmniejszyć napady choroby

Od dawna zauważono, że niektóre czynniki sprzyjają wystąpieniu ataku. W celu uniknięcia napadów choroby lub przynajmniej zmniejszenia ich częstości ważne jest przestrzeganie pewnych zasad:

•  prowadzenie regularnego rytmu pracy i odpoczynku – należy unikać stresów, napady również mogą pojawiać się po sytuacji stresującej w chwili odprężenia; podobnie lęk i niepokój mogą powodować wystąpienie dolegliwości;
• regularny sen- zarówno nadmiar jak i niedobór snu mogą spowodować wystąpienie dolegliwości; należy unikać dłuższego spania w dni wolne od pracy niż w pozostałe dni tygodnia;
• wskazane jest unikanie  nadmiernych wysiłków fizycznych;
• najlepiej starać się spożywać posiłki o stałych porach dnia;
• dieta powinna wykluczać produkty potencjalnie prowokujące napady migreny np. czekolada, kakao, mleko, ser, orzechy, jaja, pomidory, seler, owoce cytrusowe, banany, marynaty, czerwone wino, wermut; także glutaminian sodowy i azotany, które są dodawane do wielu produktów mogą prowokować napady migreny;
• diety odchudzające i unikanie posiłków może dolegliwości nasilić;
•  wskazane jest ograniczenie spożywania kofeiny i teiny, a także leków przeciwbólowych;
•  należy dbać o prawidłową postawę ciała, unikać pochylania głowy ku przodowi;
•  napady mogą być wywołane przez błyskające światło, błyski, flesze, hałas, mocne i intensywne zapachy (szczególnie nieprzyjemne);
• po spożyciu niektórych leków również może wystąpić napad migreny - doustne leki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza, niektóre leki krążeniowe, histamina;
• przebywanie na dużej wysokości nad poziomem morza.

Ataki częściej występują również w niektórych okolicznościach na które jednak nie mamy wpływu – podczas miesiączki, tzw. migrena miesiączkowa (rzadziej owulacji), podczas zmiany pogody (szczególnie gdy spada ciśnienie atmosferyczne). Tak więc modyfikacja stylu życia może pomóc w zapobieganiu napadom migreny.

Kiedy leczenie migreny

Jeżeli mimo stosowaniu się do powyższych zasad napady migreny będą częste, należy rozważyć leczenie profilaktyczne, szczególnie gdy:

•  napady migreny znacznie pogarszają jakość życia lub poważnie utrudniają wypełnianie obowiązków zawodowych lub naukę w szkole;
• występują minimum 2 razy w miesiącu;
• nie ustępują pod wpływem leczenia doraźnego;
• leczenie doraźne stosowane jest częściej niż dwa razy w tygodniu;
• występująca aura jest bardzo uciążliwa;
  
• istnieją przeciwwskazania do stosowania leków w trakcie trwania napadu lub powodują znaczne skutki uboczne.

Leki na migrenę

W zapobieganiu napadom migreny na przestrzeni lat stosowanych było wiele preparatów. Obecnie lekami stosowanymi w pierwszej kolejności, o udowodnionej skuteczności są:

•  Beta-blokery - metoprolol lub propranolo;
•  Bloker kanału wapniowego - flunaryzyna;
•  Leki przeciwpadaczkowe - kwas walproinowy lub topiramat;
•  Lekami drugiego wyboru są amitryptylina, wenlafaksyna, naproksen, lepiężnik (lek ziołowy) i   bisoprolol.

Lekami o niepotwierdzonej skuteczności są kwas acetylosalicylowy, gabapentyna, magnez, wrotycz (złocień) maruna, ryboflawina, koenzym Q10, kandesartan, lizynopryl i metysergid.

Leczenie migreny - przeciwwskazania

Należy także pamiętać o innych przyjmowanych tabletkach w celu uniknięcia ewentualnych interakcji. Farmakoterapię najczęściej zaczynamy od małych dawek leków, w razie konieczności podnosimy dawkę leku do takiej która zmniejsza częstość napadów choroby. Zwykle leczenie migreny stosuje się około sześć miesięcy. Leki dobierane są indywidualnie, do schorzeń towarzyszących, występujących objawów niepożądanych i skuteczności leczenia.

Profilaktyka migreny

Zapobiegawcze leczenie migreny uważa się za skuteczne, jeżeli częstość napadów migreny w miesiącu zmniejszyła się co najmniej o 50% w ciągu 3 miesięcy. W ocenie skuteczności profilaktyki migreny bardzo przydatny jest prowadzony przez chorego dzienniczek napadów bólu głowy. Celem leczenia profilaktycznego jest poprawa jakości życia chorych na migrenę. Leczenie migreny zarówno profilaktyczne jak i napadów powinno być prowadzone przez lekarza. Leki dobiera się indywidualnie po przeprowadzonym badaniu i zebraniu wywiadu. Jednak równie ważne jak prowadzenie farmakoterapii jest zmiana stylu życia i unikanie czynników mogących wywołać napad migreny.

Piśmiennictwo:

1.     Leczenie farmakologiczne migreny. Podsumowanie aktualnych wytycznych European Federation of Neurological Societies, European Journal of Neurology, Medycyna Praktyczna 2010

2.     Choroby Wewnętrzne Stan Wiedzy na 2010, pod redakcją A. Szczeklika