Migrena przewlekła jako powikłanie migreny

Migrena przewlekła dotyczy około 10% pacjentów cierpiących na migrenę. Historycznie ten typ migreny nazywany był migreną transformowaną, obecnie nazwa ta jest coraz rzadziej używana. Niewiadomo, co jest przyczyną i co sprzyja takiej właśnie transformacji napadów migrenowych w migrenę przewlekłą, ale zaobserwowano, że częściej przekształca się migrena bez aury. Proces przekształcania może przebiegać długie miesiące lub lata – u niektórych może trwać nawet kilkadziesiąt lat.

Przyczyny migreny przewlekłej

Naukowcy badający przyczyny migreny i sam proces chorobowy twierdzą, że migrena przewlekła jest naturalnym procesem rozwoju choroby, jaką jest migrena. Wiele osób uważa jednak, że migrena przewlekła jest przede wszystkim jednym z wielu powikłań migreny. Migrena przewlekła częściej dotyczy kobiet i młodych ambitnych pracoholików. Początek transformacji następuje zazwyczaj około 20.-30. roku życia.

Najczęściej wspominaną teorią na temat przyczyn przekształcania się migreny w przewlekłą i uważaną za najbardziej prawdopodobną jest nadużywanie leków przeciwbólowych przez osoby cierpiące na migreny. Według amerykańskich danych statystycznych, ponad 80% pacjentów cierpiących na migrenę zażywa tabletki przeciwbólowe zbyt często i w nadmiernych ilościach, bojąc się kolejnych napadów bólu – powoduje to powstawanie tolerancji na leki i tzw. bólów z odbicia, szczególnie po stosowaniu nadmiernej ilości leków zawierających kofeinę. Dodatkowo, bardzo dużą rolę w transformacji odgrywają towarzyszące zaburzenia nerwicowe, przewlekła reakcja stresowa, spowodowana różnymi schorzeniami przewlekłymi lub sytuacją życiową oraz depresja.

Poza tym, według specjalistów zajmujących się migreną, istnieje wiele czynników ryzyka, które sprzyjają transformacji migreny. Należą tu przede wszystkim: płeć żeńska, otyłość, częste bóle głowy przed przemianą, stres, nadciśnienie tętnicze, nadużywanie alkoholu, niedoczynność tarczycy, przebyte w przeszłości urazy głowy i zaburzenia snu.

Objawy migreny przewlekłej

W migrenie przewlekłej występują zarówno objawy czuciowe, jak i naczyniowe. Najczęściej objawami migreny transformowanej są rozdzierający ból głowy, nadwrażliwość na hałasy i światło (fono- i fotofobia) i nudności (objawy czuciowe). Chorzy mogą też odczuwać pulsowanie w obrębie głowy (objaw naczyniowy). Niemniej jednak, objawy te są zazwyczaj mniej nasilone niż w klasycznym napadzie migrenowym. Poza tym, nasilenie bólu staje się z biegiem czasu coraz mniejsze, a tym samym napady mniej nasilone.

Rozpoznanie migreny przewlekłej jest bardzo trudne, ponieważ bóle głowy mają zarówno charakter bólów migrenowych, jak i napięciowych, co stwarza wiele problemów diagnostycznych. Może to być przyczyną nieprawidłowego leczenia. Migrenę przewlekłą można rozpoznać tylko wtedy, jeśli u pacjenta już wcześniej rozpoznano klasyczną migrenę. Zazwyczaj pacjenci ci pierwszych epizodów migreny doświadczyli już w dzieciństwie.

Głównym kryterium postawienia takiego właśnie rozpoznania to częstość występowania bólów głowy – ból musi występować ponad 15 dni w miesiącu. Poza tym, ból jest słabszy niż w napadzie migrenowym, nie jest wyraźnie jednostronny i nie nasila się podczas wysiłku fizycznego, ale trwa dłużej i występuje częściej. Dodatkowo, pacjenci skarżą się na osłabienie i przewlekłe zmęczenie. U pacjentów tych, poza uporczywym, długotrwałym bólem głowy, mogą też występować typowe napady bólu migrenowego.

Leczenie migreny przewlekłej

Leczenie migreny przewlekłej jest długotrwałe i wymaga ścisłej współpracy pacjenta oraz zespołu specjalistów doświadczonych w leczeniu migreny. Chorzy, poza dostosowaniem się do zasad leczenia, muszą zmienić tryb życia: wprowadzić zmiany w diecie, rozpocząć aktywność fizyczną i zadbać o higienę snu. Pacjenci muszą także pamiętać o tym, że im mniej leków przeciwbólowych przyjmują, tym napady bólu stają się rzadsze i słabsze.

Dlatego podstawową metodą leczenia migreny przewlekłej jest odstawienie wszystkich leków przeciwbólowych – jest to niestety trudne, gdyż ludzie cierpiący na migreny są zazwyczaj uzależnieni od tych leków. Oprócz tego, pierwsze efekty odstawienia leków, tzn. osłabienie bólu, pojawia się dopiero po dwóch tygodniach, co dodatkowo nie zachęca do ich odstawienia.

Następnym etapem terapii jest włączenie leków przeciwdepresyjnych. W małych dawkach mają one działanie przeciwbólowe i są bardzo skuteczne w leczeniu migreny. Dodatkowo, w terapii często są stosowane inne leki, np. blokery kanałów wapniowych lub beta-adrenolityki, które równie skutecznie ograniczają ból. Terapia, która jest zazwyczaj długotrwała, może trwać kilka tygodni, a nawet miesięcy. Niestety, nie pomoże w pozbyciu się migreny w ogóle – jej zadaniem jest ograniczenie częstości bólów głowy i pozbycie się migreny przewlekłej. Klasyczne napady migreny będą prawdopodobnie nadal występować.