Migrena siatkówkowa

Migrena siatkówkowa, klasyfikowana przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Bólów Głowy jako jeden z rodzajów migreny, jest schorzeniem dość rzadkim. Chociaż dotyka głównie kobiety w trzeciej i czwartej dekadzie życia, u których choroba ta występuje nawet trzy razy częściej niż u mężczyzn, może pojawić się u osób w każdej grupie wiekowej. Przyczyny migreny siatkówkowej (podobnie jak migreny klasycznej) nie są do końca poznane, podejrzewa się jednak, że jedną z nich mogą być zmiany hormonalne związane z cyklem menstruacyjnym.

Migrena siatkówkowa czy migrena klasyczna

Czasem znana jako migrena oczna (jest to określenie potoczne, nie zaś fachowy termin medyczny), migrena siatkówkowa trwa zazwyczaj nie dłużej niż godzinę, z następującym po ataku, całkowitym powrotem prawidłowego widzenia. Opisywanemu rodzajowi migreny towarzyszy (lub może występować po nim) ból głowy. Schorzenie to może pojawić się jako pojedynczy epizod w ciągu całego życia lub też nawracać i występować w pewnych odstępach czasu. Migrena siatkówkowa różni się od migreny klasycznej tym, że w tej pierwszej zajęte jest tylko jedno oko i możliwe jest wystąpienie w nim całkowitej, czasowej ślepoty.

Migrena oczna - objawy

Zazwyczaj zaburzenia widzenia związane z migreną siatkówkową utrzymują się w granicach kilku minut, ale mogą trwać nawet do godziny. Do objawów obecnych w trakcie trwania ataku zalicza się m. in.:

• obecność w polu widzenia tzw. mroczków, z możliwością ich powiększania się aż do wystąpienia całkowitej, czasowej ślepoty włącznie; błysków światła; wrażenia wzrokowego o charakterze iskrzenia – objawy te mają najczęściej charakter chwilowy z całkowitym przywróceniem prawidłowego widzenia;
• zaburzeniom widzenia towarzyszy (lub występuje po nich) typowy, tętniący, pulsujący, migrenowy ból głowy ze znacznego stopnia nadwrażliwością na światło, dźwięki i inne bodźce zewnętrzne, nudnościami i wymiotami; ból głowy pojawia się w przeciągu godziny od początku wystąpienia objawów ocznych i rozwija się po tej samej stronie co zaburzenia widzenia.

Migrena oczu - rozpoznanie

Osoby, które doświadczyły powyższych objawów, ale nigdy wcześniej nie miały zdiagnozowanej migreny, powinny być bardzo dokładnie przebadane w celu wykluczenia innych stanów mogących odpowiadać za taki obraz kliniczny. Chodzi tu głównie o możliwy zator tętnicy doprowadzającej krew do siatkówki oka i groźny dla życia udar mózgu. Niektóre objawy, takie jak błyski światła mogą występować także przy, wymagającym pilnej konsultacji okulistycznej, odwarstwieniu siatkówki. Pomimo, iż nie ma testu jednoznacznie stwierdzającego wystąpienie ataku migreny siatkówkowej, Międzynarodowe Stowarzyszenie Bólów Głowy stworzyło zalecenia pomocne w postawieniu rozpoznania. Są to:

• całkowicie odwracalne zaburzenia widzenia (opisanej wcześniej) zajmujące tylko jedno oko podczas pojedynczego ataku;
• ból głowy rozpoczyna się w ciągu godziny od początku wystąpienia objawów ocznych, trwa od 4 do 72 godzin i posiada minimum dwie z następujących cech: występuje jednostronnie, ma charakter pulsujący (tętniący), ból o natężeniu średnim do ciężkiego, zwykła aktywność fizyczna jak spacer czy wchodzenie po schodach zaostrza objawy bólowe, ból uniemożliwia lub znacznie utrudnia wykonywanie czynności dnia codziennego;
• w trakcie bólu głowy pojawia się co najmniej jedno z poniższych:nudności z towarzyszącymi wymiotami, lub bez nich, znacznego stopnia nadwrażliwość na światło, dźwięki lub inne bodźce zewnętrzne;
• bez zmian organicznych w oku w trakcie badania między atakami;
• wykluczenie innego schorzenia czy stanu odpowiedzialnego za zaburzenia widzenia i ból głowy.

Migrena oczna - leczenie

Leczenie migreny siatkówkowej rozpoczyna się od zidentyfikowania czynników mogących prowokować wystąpienie epizodów choroby. Są to najczęściej te, które potrafią wywołać atak migreny, zaliczamy do nich: stres, brak snu, spożycie określonych potraw, pominięcie posiłku czy prowadzenie pewnych aktywności. Poprzez unikanie tych czynników można doprowadzić do ograniczenia częstotliwości lub nawet całkowitego uniknięcia epizodów migreny siatkówkowej.

Należy pamiętać, że migrena jest chorobą nie w pełni poznaną i mimo coraz to nowych odkryć w tej dziedzinie, istnienia wielu hipotez na temat jej przyczyn, nadal nie znamy dokładnego podłoża procesów biochemicznych prowadzących do jej powstania. Podobnie jak w przypadku migreny klasycznej nie ma leku, dzięki któremu moglibyśmy pozbyć się definitywnie migreny siatkówkowej. Stosowane leczenie farmakologiczne pozwala jedynie na złagodzenie i skrócenie czasu trwania objawów oraz zmniejszenie częstotliwości występowania ataków choroby. Mimo, że w leczeniu klasycznej migreny korzysta się z leków należących do grupy tryptanów, często unika się ich stosowania w przypadku migreny siatkówkowej. Można zastosować wówczas niesteroidowe leki przeciwzapalne (takie jak kwas acetylosalicylowy czy ibuprofen) a także leki stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego.