Przebieg migreny

Migrena jest chorobą, która występuje powszechnie i - wbrew utartym stereotypom - wymaga leczenia. Nie są do końca poznane przyczyny powstawania migreny, jednak przypuszczalnie jej występowanie jest związane z nadmiernym wydzielaniem serotoniny - substancji odpowiedzialnej za napięcie naczyń krwionośnych w mózgu. Niejasność co do pierwotnych powodów zachorowania nie migrenę nie wyklucza jednak możliwości leczenia najpoważniejszych jej konsekwencji - dokuczliwych objawów.

Czym jest migrena?

Na migrenę może cierpieć nawet czwarta część populacji. Problem ten dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, przy czym u tych ostatnich prawdopodobieństwo choroby jest jednak ponad dwukrotnie mniejsze. Migrena jest chorobą, do której predyspozycje przekazywane są dziedzicznie. W blisko 70% przypadków obserwuje się występowanie migreny u członków rodziny. Udowodniono jednak, że - poza przyczynami pierwotnymi - napady migreny mogą prowokować określone czynniki. Zalicza się do nich niewłaściwą higienę snu, gwałtowne zmiany w diecie, stres i następujące po nim odprężenie, nieregularny tryb życia, przyjmowane leki, szczególnie hormonalne, a nawet czynniki pogodowe.

Przebieg migreny nie zawsze jest swoisty i może różnić się rodzajem objawów oraz czasem ich występowania. Jest również uzależniony od typu migreny, z których najbardziej reprezentatywne są postacie klasyczna (z aurą) oraz pospolita (bez aury).

W migrenie z aurą wyróżnia się cztery zasadnicze fazy.

Zwiastuny

Pierwszą, w kolejności występowania w przebiegu napadu migrenowego jest faza zwiastunów.
Zwiastuny migrenowe poprzedzają wystąpienie bólu głowy o kilka dni do kilku godzin. Najczęściej zwiastuny mają formę odczuwanych zmian nastrojowych - rozdrażnienia, rozkojarzenia, euforii lub depresji. Chory może także odczuwać nadmierne zmęczenie, obniżenie łaknienia, często uskarża się także na poliurię (wielomocz). Innymi objawami zwiastującymi są również sztywnienie karku, opuchlizna powodowana zatrzymaniem wody w organizmie. Chorzy w tym czasie odczuwają gwałtowne pogorszenie ogólnego samopoczucia, mają też większe kłopoty ze zwykłym funkcjonowaniem.

Aura

Kolejną fazą w przebiegu migreny jest tzw. aura. Objawy aury pojawiają się bezpośrednio przed wystąpieniem dolegliwości bólowych. Najczęściej wyprzedza je o 5 do 20 minut. Epizodycznie może rozpocząć się nawet godzinę przed bólem głowy. Do dolegliwości fazy aury należą generalnie cztery rodzaje objawów. Pierwszym z nich są objawy wzrokowe - najczęściej w postaci zygzakowatych lub sierpowatych miraży występujących zazwyczaj jednostronnie. Często też pojawiają się zniekształcenia postrzeganego obrazu oraz ograniczenia, a wręcz całkowite przesłonięcie pola widzenia. Pacjenci uskarżają się również na postrzegane mroczki oraz błyszczące lub czarne punkty.

Drugim rodzajem objawów aury migrenowej są objawy czuciowe. Szczególnie dokuczliwe są mrowienia i parestezje, zazwyczaj występujące w kończynach lub w okolicach ust, co powoduje również przejściowe zaburzenia mowy. Kolejną grupą są objawy ruchowe - zespół dolegliwości chwilowo porażających narządy ruchu i utrudniających lub wręcz uniemożliwiających poruszanie się.

Ostatnim rodzajem są objawy o charakterze naczyniopochodnym. Uskarżający się na nie pacjenci cierpią na zawroty głowy, dyzartrię, wykazują zaburzenia równowagi, a także odczuwają przykre wrażenie szumu w uszach, a sporadycznie nawet zaburzenia świadomości.

Ból głowy

Trzecią fazą napadu migrenowego jest ból głowy. Przyczyną tej dolegliwości jest skurcz naczyń w mózgu, a następnie ich gwałtowne rozkurczenie. U podstaw tego mechanizmu leży wzmożone wydzielanie serotoniny. Proces ten odbierany jest właśnie jako wrażenie bólu w obrębie głowy.
Ból migrenowy charakteryzuje uczucie pulsowania oraz tętnienia, a także jednostronne jego występowanie. Ból obustronny stanowi mniejszość przypadków choroby i jest on i tak najczęściej poprzedzony bólem zlokalizowanym po jednej stronie głowy. Długość występowania objawów wynosi od 2 do 72 godzin. Po tym czasie diagnozuje się tzw. stan migrenowy wymagający bezwzględnie leczenia. Częstość napadów bólowych nie jest stała, ale waha się w granicach 1-2 w miesiącu. W większości przypadków bólowi towarzyszą nudności, niekiedy wymioty, wielomocz czy bladość skóry.

Stan ponapadowy

Ostatnią fazą migreny jest stan ponapadowy. Charakteryzuje go zmęczenie, osłabienie nastroju oraz ogólne znużenie. Pacjent może odczuwać rozdrażnienie, euforię, ale także stany odmienne - depresję i spadek aktywności.

W przebiegu migreny bez aury fazy zwiastunów oraz aury nie występują bądź występują sporadycznie.

We wszystkich fazach napadu migrenowego występują objawy, które charakteryzują się wyjątkową dokuczliwością i mogą w znacznym stopniu utrudnić codzienne funkcjonowanie chorego. Jednak istnieją skuteczne sposoby leczenia migreny, zwłaszcza środkami farmakologicznymi. Oczywiście, ze względu na zindywidualizowany przebieg choroby i zróżnicowanie objawów, dla podjęcia efektywnego leczenia wymagana jest konsultacja specjalistyczna.